Nintendo of America, 6 Mart’ta ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne başvurarak, eski Başkan Donald Trump’ın Şubat 2025’ten itibaren uygulamaya koyduğu gümrük vergilerinin iadesini istedi. Şirket, Venable LLP hukuk bürosu aracılığıyla, vergilerin 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) uyarınca yasadışı olduğunu iddia ediyor. Nintendo, bugüne kadar ödediği vergilerin faiziyle birlikte iadesini, yasal masraflarının karşılanmasını ve ithalat kayıtlarının yeniden işlenmesini talep ediyor. Bu hamle, teknoloji dünyasında ve uluslararası ticarette yankı uyandırdı.
Nintendo Trump dava Neler Sunuyor?
Yüksek Mahkeme, 20 Şubat’ta IEEPA kaynaklı gümrük vergilerini iptal ederek, başkanın bu vergileri tek taraflı olarak uygulama yetkisi olmadığını belirtti. Mahkeme, ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza Birimi’ne (CBP) tahsil edilen vergileri iade etme emri verdi. Ancak CBP, Nintendo’nun dava açtığı gün yaptığı açıklamada bu emre uyamayacağını duyurdu. Bu durum, Nintendo’nun davasını daha da önemli hale getiriyor.
Nintendo, vergi iadesi talep eden FedEx, Costco ve Revlon gibi 1.000’den fazla şirketin arasında yer alıyor. Dava dosyası, Şubat 2025’ten bu yana neredeyse tüm ülkelerden yapılan ithalatlara uygulanan 200 milyar doların üzerindeki gümrük vergisini kapsıyor. Nintendo yetkilileri dava açtıklarını doğrularken, konuyla ilgili başka bir açıklama yapmaktan kaçındılar. Şirketin avukatları, ABD Hazine Bakanlığı, İç Güvenlik Bakanlığı, ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi, Gümrük ve Sınır Muhafaza Birimi ve Ticaret Bakanlığı’nı davalı olarak gösteriyor. Davadaki en dikkat çekici strateji, hükümetin önceki davalarda verdiği taahhütlerin kullanılması. Hükümet, vergilerin yasadışı bulunması durumunda şirketlere faiziyle birlikte iade yapılacağını belirtmişti ve Nintendo avukatları bu durumu emsal olarak gösteriyor.
Dava dosyası, 1 Şubat 2025’te Kanada, Meksika ve Çin’e uygulanan ilk vergilerden başlayarak 10 farklı başkanlık kararnamesini içeriyor. Çin’e uygulanan vergiler yüzde 10’dan yüzde 125’e kadar yükselmiş, ardından Mayıs 2025’te yüzde 34’e düşürülmüştü. Ayrıca, 2025 ortalarında Brezilya mallarına yüzde 40, Rus petrolü alımları nedeniyle Hindistan’a ise yüzde 25 oranında gümrük vergisi getirilmişti. Bu karmaşık vergi politikaları, Nintendo’nun maliyetlerini önemli ölçüde etkiledi.
Konsol ve aksesuarlarını çoğunlukla Vietnam ve Çin’de üreten Nintendo, Nisan 2025’te açıklanan gümrük vergilerinden olumsuz etkilendi. Şirket, maliyet etkisini değerlendirmek için Switch 2 ön siparişlerini erteledi ve sonunda aksesuarların fiyatlarını artırdı. Joy-Con 2 kontrolcülerinin fiyatı 90 dolardan 95 dolara, Pro Controller fiyatı ise 79.99 dolardan 84.99 dolara yükseldi. Vietnam’dan gelen mallara uygulanan yüzde 20 ek vergi, Ağustos 2025’te ABD’deki orijinal Switch ailesinin fiyatlarını da etkiledi. OLED modelin fiyatı 349.99 dolardan 399.99 dolara, standart Switch’in fiyatı ise 299.99 dolardan 339.99 dolara çıktı. Bu fiyat artışları, tüketiciler arasında büyük bir hayal kırıklığı yarattı.
Trump’ın 1974 Ticaret Yasası kapsamında önerdiği yüzde 15’lik yeni küresel gümrük vergisi de tartışma yaratmıştı ve birçok eyalet bu önleme karşı dava açtı. Nintendo’nun mevcut davası sadece eski IEEPA vergilerini kapsıyor. Şirket, Switch 2 fiyatlandırmasının piyasa koşullarına göre değişebileceği konusunda tüketicileri uyarmıştı. Nintendo’nun bu hamlesi, sadece şirketin mali geleceği için değil, aynı zamanda tüketici elektroniği sektöründeki diğer şirketler için de bir emsal teşkil edebilir. Gümrük vergileri ve ticaret savaşlarının teknoloji ürünlerinin fiyatları üzerindeki etkisi giderek daha fazla hissedilirken, Nintendo’nun bu davası, sektördeki dengeleri değiştirebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
