Hollanda’daki Nexperia merkezinin Çinli çalışanlarının bilişim sistemlerine erişiminin kesilmesi, Çin tarafından sert bir dille eleştirildi. Reuters’ın haberine göre, 3 Mart akşamı başlayan bu erişim engeli, Pekin’in tepkisini çekerek yeni çatışmaları tetikleyebileceği uyarısına neden oldu. Çin yönetimi, olası bir küresel çip kıtlığında sorumluluğun Hollanda’ya ait olacağını vurgulayarak durumu daha da ciddileştirdi.
Çip Krizi Neler Sunuyor?
Yarı iletken sektöründe önemli bir oyuncu olan Nexperia, transistör ve diyot pazarının yaklaşık yüzde 40’ını elinde bulunduruyor. Sadece otomotiv değil, tüketici elektroniği, bilgisayar güç kaynakları, anakartlar ve şarj cihazları gibi geniş bir yelpazede yarı iletken tedariki sağlıyor. Bu durum, olası bir tedarik kesintisinin otomotiv sektörünün ötesinde çok daha geniş ve yıkıcı etkilere sahip olabileceği anlamına geliyor.
Krizin kökeninde, Hollandalı yetkililerin Ekim ayında Nexperia’yı Çinli ana şirketi Wingtech Technology’den alması yatıyor. Gerekçe olarak yönetim zafiyetleri ve Avrupa ekonomik güvenlik riskleri gösterildi. Çin, bu adıma misilleme olarak Çin yapımı Nexperia çiplerine ihracat kontrolleri getirdi. Daha önce yaşanan bu türden krizler, Honda, Nissan, Volkswagen ve Bosch gibi büyük otomotiv üreticilerinin üretim hatlarında aksamalara neden olmuştu.
Nexperia Hollanda cephesi, Çinli personelin hesaplarının kapatıldığı iddialarını yalanlamasa da, bu durumun şirketin Guangdong eyaletindeki üretimini etkilediği yönündeki suçlamaları reddetti. Çin Ticaret Bakanlığı ise Hollandalı şirketin üretim süreçlerini ciddi şekilde aksattığını belirterek bu savunmayı kabul etmiyor.
Sektör analistleri, Nexperia’nın Çin’deki üretiminin küresel hacmin yüzde 50 ila yüzde 75’i arasında olduğunu tahmin ediyor. Otomotiv İnovasyon İttifakı CEO’su John Bozzella, ihracat kontrollerinin yeniden başlamasının küresel otomobil üretimini sekteye uğratabileceği ve diğer endüstrilere de yayılabileceği uyarısında bulunmuştu. Çin’deki tesis için alternatif bir tedarikçi bulmanın aylar sürebileceği belirtiliyor. Kurumsal yönetim anlaşmazlığına dair Hollanda’da yapılan duruşmanın ardından henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Çip üretimindeki bu uluslararası gerilim, teknoloji ürünlerinin piyasadaki durumunu doğrudan etkileyebilir. Yaşanabilecek olası bir kıtlık, akıllı telefonlardan bilgisayarlara kadar birçok ürünün fiyatlarını artırabilir ve tedarik zincirlerinde aksamalara neden olabilir. Bu durum, tüketicilerin teknoloji ürünlerine erişimini zorlaştırabilir ve sektörde belirsizliklere yol açabilir. Bu gelişmeler ışığında, teknoloji dünyasının yakından takip edilmesi ve olası senaryolara karşı hazırlıklı olunması gerekiyor.
