Rekabet Kurumu’nun 08.01.2026 tarihli kararı, Google’ın cihaz üreticileriyle imzaladığı sözleşmelerin ve Android Geliştirici Doğrulama Programı’nın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği şüphesiyle resmi bir süreci başlatmış durumda. Bu analizde, söz konusu soruşturmanın derinliği, global ve yerel teknoloji devlerinin bu süreçteki konumlanması ve Türkiye’nin yapay zeka odaklı yeni mobil geleceği çok yönlü bir perspektifle ele alınıyor.
Türkiye Mobil Teknoloji Neler Sunuyor?
Türkiye’de Google’ın Android işletim sistemi üzerinden kurduğu hakimiyetin mercek altına alınması yeni bir durum değil. 2018 yılında Avrupa Komisyonu’nun kestiği 4,34 milyar avroluk rekor cezanın ardından Türkiye Rekabet Kurumu da benzer bir yaklaşımla Google’a Android cihaz üreticileri üzerindeki baskısı nedeniyle ceza kesmiş ve belirli yükümlülükler getirmiştir. Ancak 2026 yılında başlatılan yeni soruşturma, Google’ın bu yükümlülükleri “şekilsel olarak” yerine getirmiş gibi görünmesine rağmen, ekonomik teşvikler ve karmaşık sözleşme yapılarıyla “fiili tekelini” sürdürdüğü iddiasına dayanıyor.
Rekabet Kurumu’nun incelemeleri, Google’ın cihaz üreticileriyle imzaladığı “Türkiye Gelir Paylaşımı Sözleşmesi” ve “Google Arama Yerleştirme Sözleşmesi” üzerinde yoğunlaşıyor. 2018 kararı sonrası Google, arama widget’ının ana ekrana yerleştirilmesini “resmen” zorunlu olmaktan çıkarsa da, bu widget’ı yerleştirmeyi tercih eden üreticilere sunduğu finansal teşviklerle “yönlendirici bir etki” yaratıyor. Kurul, lisanslı tüm üreticilerin bu opsiyonel sözleşmeleri imzalamış olmasını ve rakip arama araçlarının ana ekranda yer bulamamasını bu etkinin bir kanıtı olarak değerlendiriyor.
Ayrıca, Google Chrome tarayıcısının önceden yüklenmesi, uygulama havuzunda zorunlu olarak bulundurulması ve varsayılan tarayıcı olarak ayarlanması yönündeki şartlar, tarayıcı pazarındaki rekabetin önünde büyük bir engel olarak görülüyor. Google Sesli Asistan’ın sunduğu entegre avantajlar da Google Arama’nın pazar gücünü pekiştiren diğer unsurlar arasında yer alıyor.
Soruşturmanın en kritik başlıklarından biri, Google’ın üreticilerin Android açık kaynak kodunu (AOSP) kullanarak kendi işletim sistemlerini geliştirmelerini veya üçüncü taraf işletim sistemlerini cihazlarında kullanmalarını yasaklayan sözleşme maddeleridir. 2018 kararında bu kısıtlamalar bir ihlal olarak değerlendirilmemiş olsa da, Rekabet Kurumu 2026’nın değişen pazar dinamikleri ışığında bu konuyu yeniden değerlendiriyor.
Rekabet Kurumu’nun Google’a yönelik baskısı, Samsung, Xiaomi, vivo, Honor ve diğerleri gibi devlerin Türkiye pazarındaki geleceklerini garanti altına almak için alternatif ekosistem arayışlarını hızlandırıyor. “Move out Google” söylentileri, bu şirketlerin Google hizmetlerine olan bağımlılıklarının ve boşluğu yerel veya uzmanlaşmış yapay zeka servisleriyle doldurma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Bu stratejik hedging (riskten korunma) sürecinin en parlak örneği, Perplexity AI ile kurulan küresel ve yerel ortaklıklar. Motorola, 2025 yılı itibarıyla Perplexity’yi Razr serisi gibi amiral gemisi cihazlarında önceden yüklenmiş bir “yanıt motoru” olarak sunmaya başlıyor.
Rekabet Kurumu’nun Google’ın “Android Geliştirici Doğrulama Programı” üzerinden yarattığı bariyerleri incelemesi, Codeway, HubX, Yandex’in Türkiye için geliştirdiği Yandex AI gibi Türkiye merkezli global uygulama devleri için hayati önem taşıyor. Bu şirketler, regülatif iyileştirmelerle birlikte Türkiye pazarında çok daha baskın hale gelme potansiyeline sahipler.
Türkiye’deki üretken yapay zeka pazarı, regülatif süreçlerin de etkisiyle büyük bir büyüme potansiyeli taşıyor. IMARC Group verilerine göre, 2024 yılında 128,16 milyon dolar olan pazar büyüklüğünün, yıllık %17,48’lik bir büyüme oranıyla 2033 yılında 546,31 milyon dolara ulaşması bekleniyor.
Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle’nin açıklamaları, 2026 yılının Türkiye için bir “dijital denetim yılı” olacağını teyit ediyor. Küle, sadece Google değil; Apple, Sahibinden ve Kariyernet gibi dev platformlar hakkındaki soruşturmaların devam ettiğini belirtiyor. Kurumun 2026 stratejisinin temel direkleri arasında algoritmik şeffaflık, işgücü piyasası denetimi ve yapay zeka temelli stratejik ortaklıkların incelenmesi yer alıyor.
Rekabet Kurumu’nun Google aleyhine başlattığı 2026 soruşturması, Türkiye’deki mobil ekosistemi çok kutuplu ve yapay zeka odaklı bir yapıya taşıma amacı güdüyor. “Move out Google” söylemi, bir kaçış değil; daha yerel ve daha adil bir teknoloji ekosistemine doğru atılan stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Küresel yapay zekâ alanındaki yeni rakipler ve yerli girişimlerin uluslararası başarıları, bu yeni çağın yapı taşlarını oluşturuyor. Kullanıcıların daha fazla seçeneğe sahip olduğu bu ekosistem, Türkiye’nin dijital egemenliğinin de teminatı haline geliyor. Soruşturma sonucunda alınacak kararlar, Türk insanının internetle kurduğu ilişkinin bir sonraki on yılını belirliyor. 2026, Türkiye için bir “dijital kurtuluş” ve yapay zeka ile yeniden doğuş yılı olarak tarihe geçmeye aday görünüyor.
